 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
|
|
|
Vakantie Duitsland
 Kras
Kras vakantie Duitsland Kras Vakanties  Zoekvakantiehuis
Vakantiehuizen Duitsland! Zoekvakantiehuis.nl  Landal
Landal vakantieparken Landal GreenParks  Vrij uit
Veel vakanties Duitsland Vrij uit  Center Parcs
Vakantieparken in Duitsland Center Parcs  De jong Intra
De Jong Intra Vakantie De Jong Intra  Pharos
Reizen en vakantie Duitsland Pharos - Anwb  Vakantieparken.nl
Alle vakantieparken in Duitsland! Vakantieparken Duitsland  |
Duitse literatuur na 1989
Met de val van de Muur in 1989 en de vereniging van de oude Bondsrepubliek met de DDR in 1990 ontstond in Duitsland een geheel nieuwe situatie die van grote invloed op de literatuur was. Zeker in de eerste jaren na de vereniging werd het literaire leven gedomineerd door de politieke veranderingen en de gevolgen hiervan voor de Duitse cultuur. In de jaren tachtig leek het alsof de beide Duitse literaturen na 1945 sterker naar elkaar toe groeiden en er op veel punten eensgezindheid bestond. Dit kwam niet in de laatste plaats daardoor, dat men het gevoel had, tot één Duitse cultuurnatie te behoren. Na de Wende echter, werden de verschillen tussen Oost en West wel heel duidelijk zichtbaar. Mede daardoor is het vlak na de vereniging moeilijk om ook over een 'verenigde literatuur' te spreken.
De Deutsche Literaturstreit begon met een boekje van de Oost-Duitse schrijfster Christa Wolf 'Was bleibt'. Zij had het boek in november 1989 gepubliceerd maar al veel eerder in 1979 geschreven. Het boek gaat over een schrijfster en haar leven onder de dictatuur. Na verschijning van deze roman werd Christa Wolf door verschillende literatuurcritici verweten, dat ze haar rol in de DDR achteraf wilde goedpraten. Opvallend was dat de schrijfster plaatsvervangend voor andere schrijvers werd bekritiseerd. Het ging dus eigenlijk om de rol die de Oost-Duitse schrijvers in de totalitaire staat gespeeld hebben. Ze werden Staatsdichter genoemd die Gesinnungsästhetik, kunst die zich aanpast aan het heersende regime, zouden beoefenen.
Dit Deutsche Literaturstreit ging over in de Stasi-Debatte. De discussie werd geopend door de voormalig Oost-Duitse schrijver Wolf Biermann, die in zijn dankrede voor de Büchner-Preis in 1991 een andere schrijver, Sascha Anderson, ervan beschuldigde voor de Staatssicherheit,de Oost-Duitse veiligheidsdienst, gewerkt te hebben. Dit was zeer opmerkelijk, daar Anderson tot dan toe als een schrijver binnen een oppositionele kring gold, die helemaal niet met de staatsmacht samenwerkte. Hierop volgde een hardnekkige discussie over wie er al dan niet voor de Stasi had gewerkt. Deze discussie speelt nog steeds een rol en heeft inmiddels tot een hele reeks boeken geleid, waarin dit thema verwerkt is. Voorlopig hoogtepunt binnen dit debat vormt de publicatie van de autobiografie van Sascha Anderson, 'Sascha Anderson' (2002). In dit werk spreekt de schrijver weliswaar op literaire wijze open over zijn dubbelrol die hij speelde binnen de oppositionele schrijversgroep en als informant.
De veranderde historische situatie leidde tot nieuwe aandacht voor de Duitse geschiedenis van voor 1945 met name voor de nazi-tijd. Vooral de vrees voor de grote politieke macht die het verenigde Duitsland binnen Europa zou gaan verwerven, riep bij veel intellectuelen historische vergelijkingen op. Juist vanwege het omstreden verleden werd er sterker naar een eigen standpunt ten opzichte van het verleden gezocht. Binnen de Duitse literatuur verschenen hierdoor een aantal interessante werken. Een voorbeeld daarvan is de roman 'Der Vorleser' (1995) van Bernhard Schlink. Schlink behandelt het probleem van persoonlijke verantwoordelijkheid onder het Duitse nationaal-socialisme, om dit onderwerp vervolgens te koppelen aan het naoorlogse West-Duitsland in de vraag hoe de generatie van 1968 met dit probleem omging.
Günter Grass toont met zijn roman Ein weites Feld(1996), een veel breder historisch perspectief. In zijn boek trekt hij een parallel tussen de veranderingen van 1989/90 en het Duitse rijk onder Bismarck. Plaats van de handeling is de Treuhandanstalt te Berlijn, de instelling die de economische erfenis van de DDR beheerde en in een gebouw zetelde waar voor 1945 het Reichsluftfahrtsministerium was ondergebracht. Grass boek werd door de literatuurkritiek nogal hard aangevallen; het meest opzienbarend op de titelpagina van het Duitse weekblad Der Spiegel waar het boek verscheurd werd door de bekende literatuurcriticus Marcel Reich-Ranicki.
Het boek van Walser wordt wel eens vergeleken met de romantrilogie van Erwin Strittmatter, 'Der Laden' (1983/1987/1992), die inmiddels ook verfilmd is. De vergelijking gaat echter slechts gedeeltelijk op, omdat Strittmatters werk bijna de hele twintigste eeuw behandelt. Toch draaien beide boeken om hetzelfde centrale thema: Heimat als een plek van geborgenheid, als een imaginaire plaats voor verzoening. Het aspect 'kinderjaren en socialisatie' tegen de achtergrond van de geschiedenis na 1945 wordt ook nog behandeld in de roman 'Die Verteidigung der Kindheit' (1991) van Martin Walser en in de roman 'Von allem Anfang an' (1996) van Christoph Hein. In het eerste boek wordt een Duits-Duits levensverhaal geschetst, in het tweede boek is de handeling geplaatst in de DDR van de jaren vijftig.
De individuele biografie en de socialisatie spelen ook een belangrijke rol bij een groot aantal Oost-Duitse schrijvers. Deze reflecteren niet alleen over hun ervaringen in de DDR, maar ook over hun ervaringen in het verenigde Duitsland. Binnen dit thema bestaat een grote variatie aan verschillende onderwerpen. Het meest belangrijk is ongetwijfeld de uiteenzetting met het totalitaire DDR-regime en de Staatssicherheit. Twee belangrijke boeken op dit gebied zijn 'Stille Zeile sechs' (1991) van Monika Maron en 'Ich (1991) van Wolfgang Hilbig. Ook Katja Lange-Müllers 'Verfrühte Tierliebe'(1995) kan hier genoemd worden. Meer oog voor de socialisatie in de DDR heeft Kerstin Hensel in haar boeken 'Tanz am Kanal' (1993) en 'Im Schlauch' (1994).
Na de hereniging werd Berlijn hoofdstad van de Bondsrepubliek. Sindsdien is de stad ook voor het literaire leven belangrijker geworden. In Berlijn zijn niet alleen een aantal van de belangrijkste Duitse uitgeverijen gevestigd, maar hier zetelen ook belangrijke literaire instituties, die voor nieuwe talenten heel belangrijk kunnen zijn. Daarnaast is ook binnen de literatuur zelf een grotere belangstelling voor deze stad te zien. Daarbij valt te denken aan de boeken van Ralf Rothmann, Steffen Mensching, Irina Liebmann, Ingo Schramm of Judith Hermann.